Waarom hebben we oorsmeer? Wat het doet en wanneer je het met rust laat

Hand holding a clear sticky ear cleaner stick over a bright bathroom basin
Hand die een doorzichtig stokje van een klevende oorreiniger boven een lichte wastafel houdt

Kort antwoord

We hebben oorsmeer omdat het de gehoorgang beschermt. Het vangt stof, vuil en andere kleine deeltjes op, houdt de huid in de gehoorgang soepel en helpt tegen ziektekiemen. Oorsmeer bestaat uit afscheiding van klieren in de gehoorgang, vermengd met dode huidcellen, en het schuift vanzelf langzaam naar buiten. Daarom valt het {{authoritySays}} normaal gesproken zonder hulp uit het oor en hoeft het niet verwijderd te worden, tenzij het klachten geeft.

Oorsmeer heeft een slechte naam. Het is dat spul dat we wegkrabben, wegvegen en waar we van huiveren. Maar biologisch gezien is het een slim stukje ontwerp, en als je weet wat het doet, kun je makkelijker bepalen wanneer je ingrijpt (zelden) en wanneer je het beter met rust laat (meestal).

Waar bestaat oorsmeer uit?

Oorsmeer, in medische termen cerumen, is een mengsel. Klieren in het buitenste deel van de gehoorgang maken een vettige, wasachtige afscheiding. Die vermengt zich met dode huidcellen en piepkleine deeltjes die naar binnen komen, zoals stof en vezels.

Daarom zie je oorsmeer in verschillende kleuren en structuren. Vers oorsmeer is meestal licht en zacht; ouder oorsmeer is donkerder en harder. Wil je het hele plaatje, lees dan onze gids over de kleuren van oorsmeer en wat ze betekenen.

Wat doet oorsmeer?

Oorsmeer is geen afval. Het heeft meerdere taken.

Het vangt vuil op

De gehoorgang is een doodlopende gang met een kleine opening naar buiten. Oorsmeer is plakkerig genoeg om stof, vuil en deeltjes op te vangen voordat ze verder richting het trommelvlies komen.

Het beschermt de huid

De huid in de gehoorgang is dun en kwetsbaar. Oorsmeer bedekt haar en houdt haar soepel. Zonder genoeg oorsmeer kan de gehoorgang droog en jeukerig aanvoelen. Dat is een van de redenen waarom het geen nuttig doel is om je oren helemaal smeervrij te maken.

Het helpt tegen ziektekiemen

Volgens de Britse NHS zit oorsmeer er om je oren te beschermen tegen vuil en ziektekiemen. Oorsmeer maakt de gehoorgang ook minder aantrekkelijk voor bacteriën en schimmels, al verschilt dat per geval en wordt het nog onderzocht.

Zo reinigen je oren zichzelf

Nu komt het slimme. Oorsmeer hoopt zich niet zomaar op. Het beweegt langzaam naar buiten. Harvard Health beschrijft hoe de vettige stof die door cellen in de gehoorgang wordt aangemaakt zich mengt met dode huid en vuil, en hoe dat mengsel langzaam uit het oor schuift. Dagelijkse kaakbewegingen, zoals kauwen en praten, helpen daar vermoedelijk bij.

Tegen de tijd dat oud oorsmeer de opening bereikt, is het vaak opgedroogd en schilfert het af, of je wast het weg met een washandje. Een beetje oorsmeer bij de ingang laat zien dat het systeem werkt. Het betekent niet dat je vies bent.

Is oorsmeer goed voor je?

In normale hoeveelheden wel. Het hoort bij een systeem dat werkt en is geen probleem dat je moet oplossen. De problemen ontstaan bij te veel oorsmeer, of oorsmeer dat vastzit.

  • Te veel oorsmeer kan zich ophopen en de gehoorgang blokkeren. De Britse NHS noemt als oorzaken: een smalle of beschadigde gehoorgang, veel haar in de gehoorgang, huidaandoeningen van de hoofdhuid of het oor en een ontsteking van de gehoorgang. Ook een hoortoestel of oordopjes kunnen ervoor zorgen dat oorsmeer het oor niet goed kan verlaten.
  • Oorsmeer dat naar binnen wordt geduwd door wattenstaafjes, vingers of andere voorwerpen is een van de meest voorkomende manieren waarop een prop ontstaat. Lees zijn wattenstaafjes slecht voor je oren.
  • Te weinig oorsmeer door te vaak schoonmaken kan de gehoorgang droog en geïrriteerd maken.

Vier mythes over oorsmeer

"Oorsmeer betekent dat mijn oren vies zijn." Nee. Oorsmeer hoort bij het eigen afweersysteem van het oor.

"Mijn oren horen smeervrij te zijn." Nee. Streef naar comfortabele oren en een normaal gehoor, niet naar een lege gehoorgang.

"Donker oorsmeer betekent slechte hygiëne." Nee. Meestal is het gewoon ouder oorsmeer.

"Hoe vaker ik schoonmaak, hoe gezonder mijn oren." Vaak is het omgekeerde waar. Te vaak schoonmaken irriteert de gehoorgang en kan oorsmeer naar binnen duwen. In onze gids over hoe vaak je je oren moet schoonmaken lees je waarom minder meestal beter is.

Wat kun je dan het beste doen aan oorsmeer?

Voor de meeste mensen: niets, behalve de buitenkant van het oor wassen met een vochtig washandje.

Zit er zichtbaar oorsmeer bij de opening dat je stoort? Dan kun je het wegvegen of oppakken met een zacht hulpmiddel voor het buitenoor, zoals de Meravie Klevende Oorreiniger. Hij werkt alleen op oorsmeer dat je kunt zien en blijft bij het buitenoor, dus hij komt niet in de weg van hoe het oor zichzelf verderop verzorgt.

Voelen je oren verstopt, gedempt of pijnlijk aan, dan is dat een andere situatie. De Britse NHS adviseert om naar een apotheker te gaan, en naar een verpleegkundige bij je huisartsenpraktijk als de klachten na 5 dagen niet over zijn. In onze gids over oorsmeer thuis verwijderen lees je welke opties er zijn.

Veiligheid eerst

De Meravie Klevende Oorreiniger is bedoeld voor volwassenen, en voor kinderen onder toezicht van een volwassene, en alleen voor zichtbaar oorsmeer op het buitenoor. Breng hem nooit in de gehoorgang. Gebruik hem niet als je oorpijn, afscheiding, een trommelvliesperforatie, trommelvliesbuisjes of een ooroperatie in je voorgeschiedenis hebt.

Veelgestelde vragen

Waarom hebben we oorsmeer?

Om de gehoorgang te beschermen. Oorsmeer vangt stof en vuil op, houdt de huid in de gehoorgang soepel en helpt tegen ziektekiemen.

Waar bestaat oorsmeer uit?

Afscheiding van klieren in de gehoorgang, vermengd met dode huidcellen en kleine deeltjes zoals stof.

Is oorsmeer goed voor je?

Ja, in normale hoeveelheden. Het hoort bij de natuurlijke afweer van het oor. Problemen ontstaan wanneer oorsmeer zich ophoopt en de gehoorgang blokkeert, of wanneer het naar binnen wordt geduwd.

Moet je oorsmeer verwijderen?

Meestal niet. {{AuthoritySays}} valt oorsmeer normaal gesproken vanzelf uit het oor. Harvard Health zegt dat je niets hoeft te doen als oorsmeer geen problemen geeft.

Kun je te weinig oorsmeer hebben?

Ja. Zonder genoeg oorsmeer kan de huid in de gehoorgang droog en jeukerig worden. Te vaak schoonmaken kan daaraan bijdragen.

De Meravie Klevende Oorreiniger is een oorverzorgingsproduct voor consumenten, bedoeld voor volwassenen en voor kinderen onder toezicht van een volwassene, uitsluitend voor zichtbaar oorsmeer op het buitenoor. Het is geen medisch hulpmiddel en is niet bedoeld om een prop oorsmeer, oorinfecties of gehoorverlies vast te stellen of te behandelen. Heb je oorpijn, afscheiding, plotseling gehoorverlies, duizeligheid, een trommelvliesperforatie, trommelvliesbuisjes of heb je een ooroperatie gehad? Praat dan met je huisarts, apotheker of audicien.